Karavanla trafik kuralları: hız sınırı, otoyol sınıfı, emniyet kemeri ve park

Karavanlar için ayrı bir trafik kuralları seti yoktur: motokaravan, ruhsatında yazan araç cinsinin (otomobil, kamyonet, kamyon) hız sınırına uyar; çekme karavan takılı araçta ise sınır aynı cins römorksuz araca göre saatte 10 km düşer. Otoyol ve köprü ücret sınıfını aracın markası ya da "karavan" olması değil, aks sayısı ve aks aralığı belirler. Aşağıdaki bilgiler Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) kaynaklarına dayanır.

Karavan hız sınırı kaç km/s?

Yönetmeliğin 100. maddesindeki tablo hız sınırlarını araç cinsine göre verir ve "motorlu karavan" için ayrı bir satır içermez. Bu nedenle ilk adım ruhsattaki araç cinsine ve sınıfına (M1, N1 gibi) bakmaktır. Aksine bir işaret bulunmadıkça römorksuz araçlar için azami sınırlar şöyledir (km/s):

Araç cinsi	Yerleşim yeri içi	Şehirlerarası çift yönlü yol	Bölünmüş yol	Otoyol
Otomobil (M1)	50	90	110	120
Minibüs (M2)	50	80	90	100
Panelvan (N1)	50	85	100	110
Kamyonet (N1)	50	80	85	95
Kamyon (N2–N3)	50	80	85	90

Tabloyu okurken üç noktaya dikkat edin:

• Levha önceliklidir. Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse tablodaki sınırları aşamaz; yol üzerindeki hız levhası farklıysa o uygulanır.
• Sınırlar artırılmış olabilir. Yönetmelik, İçişleri Bakanlığına şehirlerarası yollarda ve otoyollarda otomobiller için sınırı 20 km/s'e kadar artırma; il ve ilçe trafik komisyonlarına da yerleşim yeri içindeki bölünmüş yollarda artırım yetkisi verir. KGM, otoyollarda azami hızı kendi işlettiği kesimlerde 130, yap-işlet-devret otoyollarında 140 km/s olarak duyurmaktadır. Bu artırımların kendi araç cinsinize uygulanıp uygulanmadığını levhalardan ve trafik birimlerinden teyit edin.
• Asgari hız da vardır. Otoyolda zorunlu hâller dışında asgari hız 40 km/s'tir.

Hangi gövde tipinin ruhsata nasıl yansıdığı için karavan türleri, ağırlığa göre sürücü belgesi için karavan ehliyeti yazılarına bakabilirsiniz.

Çekme karavan hız limiti

100. maddeye göre römorklu veya yarı römorklu araçlarda en çok hız sınırı, aynı cins römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km daha düşüktür. Otomobille karavan çeken bir sürücü için tablo değerlerinden hesaplanan sınırlar:

Yol	Otomobil	Otomobil + çekme karavan
Yerleşim yeri içi	50	40
Şehirlerarası çift yönlü yol	90	80
Bölünmüş yol	110	100
Otoyol	120	110

Bu değerler yasal üst sınırdır, hedef hız değil. Yönetmelik sürücüye hızını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumuna uydurma yükümlülüğü de getirir; yan rüzgârda, inişlerde ve ıslak zeminde karavanlı bir katarın güvenli hızı sınırın altında kalır.

Çekme karavanın içinde yolcu taşınır mı?

Mevzuatta çekme karavanı adıyla anan bir hüküm yoktur; ancak römorklar için genel kurallar açıktır:

• Yönetmeliğin 130. maddesi römorklarda yük üzerinde insan taşınmasını yasaklar; römorkla yolcu taşınmasını ise mevzuata uygun oturma yerleri yapılmış olması gibi şartlara bağlar.
• Kanun'un 102. maddesine göre insan taşımada kullanılan römorklar, römork için ek bir sorumluluk sigortası yaptırılmadıkça trafiğe çıkarılamaz.
• Kanun'un 65. maddesi taşıma sınırı üstünde yolcu alınmasını yasaklar.

Yatak ve oturma grubu yalnız park hâlinde kullanılmak üzere tasarlanmış bir çekme karavan bu şartları karşılamaz. Seyir hâlinde karavanın içinde kimse bulunmamalı, yolcular çeken araçta kemerli koltuklarda oturmalıdır.

Motokaravanda emniyet kemeri

Kanun'un 78. maddesi, araçların sürülmesi sırasında sürücü ve yolcuların emniyet kemerini ve çocuk bağlama sistemini usulüne uygun kullanmasını zorunlu tutar. Yönetmeliğin 150. maddesi M1 sınıfı otomobillerin ve N1 sınıfı kamyonetlerin bütün koltuklarında emniyet kemeri bulundurulmasını ve kullanılmasını arar; "yalnız araç dururken kullanılan koltuklar"da ise kemer bulundurma zorunluluğu yoktur. Pratik sonuç şudur: yolculuk sırasında yalnızca kemeri olan ve seyir için tasarlanmış koltuklara oturulur; yan dönük koltuk, yatak ya da kemersiz oturma grubu hareket hâlinde kullanılmaz. Kanun'un 65. maddesi taşıma sınırının üstünde yolcu alınmasını yasakladığından, tescil belgesinde yazan koltuk sayısı da aşılmamalıdır.

Karavan otoyol ve köprülerde hangi HGS sınıfına girer?

Geçiş ücretlerine esas araç sınıfları yönetmelikle belirlenmiştir ve KGM'nin HGS sayfasında da aynı şekilde yer alır:

Sınıf	Tanım	Karavan için örnek
1	Aks aralığı 3,2 m'den kısa iki akslı araç	Kısa dingil mesafeli küçük kamper
2	Aks aralığı 3,2 m ve üzeri iki akslı araç	Uzun şasili panelvan ya da iki akslı motokaravan
3	Üç akslı araç	İki akslı otomobil + tek akslı çekme karavan
4	Dört ve beş akslı araç	İki akslı araç + çift akslı çekme karavan

Yönetmelik, sınıfların tespitinde çeken ve çekilen araçların yere değen akslarının esas alındığını açıkça söyler; karavan takılıyken sınıf yükselir. KGM, HGS etiketinin araç sınıfına uygun olması gerektiğini, sürekli sınıf uyumsuzluğunda hesabın kara listeye alınacağını belirtir. Aks aralığını ruhsattan ya da üretici verisinden öğrenin; güncel geçiş ücretleri için KGM'nin HGS sayfasına bakın. İstanbul'daki Boğaz köprülerini hangi araç sınıflarının kullanabileceği KGM'nin kısıtlamalar tablosunda ayrıca düzenlenmiştir; köprü geçişi planlıyorsanız güncel tabloyu kontrol edin.

Boyut sınırları

Yönetmeliğin 128. maddesine göre karayolunda seyreden araçlarda azami genişlik 2,55 metre, azami yükseklik 4 metredir; otobüs dışındaki motorlu araçlarda ve römorklarda azami uzunluk 12 metredir. Çatıya eklenen klima, anten ya da bisiklet taşıyıcı toplam yüksekliği değiştirir; alt geçit ve tünel girişlerindeki yükseklik levhalarını kendi ölçünüzle karşılaştırın.

Karavanla park ve geceleme

Duraklama ve park kuralları karavanlar için de aynıdır:

• Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda, zorunlu hâller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak ve park etmek yasaktır (Kanun md. 59).
• Park etmenin levhayla yasaklandığı yerlerde, geçiş yolları önünde, durakların yakınında ve levhada izin verilen süre dışında park edilemez (Kanun md. 61).
• KGM'ye göre otoyollarda duraklamak ve park etmek yasaktır; mekanik arızada en sağdaki emniyet şeridinde kısa süreli durulabilir.

Karavanda gecelemeyi ülke genelinde düzenleyen ayrı bir trafik hükmü bulunmuyor; otopark, sahil ve mahalle içi için belediye ve yerel yönetim kuralları değişir. Orman, kıyı ve korunan alanlardaki sınırlar için serbest kamp kuralları yazısını okuyun. Güzergâh üzerindeki tesisleri karavan kamp alanları ve hizmet noktaları sayfalarından, mesafeleri rota planlayıcıdan görebilirsiniz.

Bu yazı Kasım 2026'da; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, geçiş ücretlerine ilişkin yönetmelik ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nün resmî sayfalarının güncel metinlerine göre derlenmiştir. Hukuki danışmanlık değildir; hız sınırları levhalarla ve idari kararlarla değişebilir, tereddüt hâlinde trafik birimlerinden ve KGM'den teyit alın.